نخستین عکس مستقیم از مولکول DNA منتشر شد
تا پیش از این، دانشمندان صرفاً از طریق روشهای غیرمستقیمْ این مولکول
را دید میزدند؛ و کشف آن هم با روشی موسوم به بلورنگاری پرتو-ایکس انجام
گرفته بود؛ یعنی روشی که در آن، نحوه برخورد پرتوهای ایکس به قسمتهای
مختلف جسم هدف، برای بازسازی ساختار کلی آن جسم به کار میرود.
اما دیفابریزیو و همکارانش، روش منحصربفردی را برای تماشای مستقیم DNA
پی گرفتند. آنها نخست محیطی مملو از نانوستونهای سیلیکونی ِ ضدآب ساختند و
بعد، محلولی حاوی رشتههای مجزای DNA را در آن ریختند تا آباش فوراً
تبخیر شود و فقط رشتههای DNA، بهشکل طنابهای کشیدهای بین ستونها گیر
بیفتند. سپس این دانشمندان از طریق حفرههایی که در بستر صحنه تعبیه کرده
بودند، پرتوهای الکترونی را به رشتهها شلیک کرده و عکسهای باکیفیتی از
این مولکولهای گیرافتاده تهیه کردند.
در واقع عکسهای دیفابریزیو، نه یکی-دو مولکول DNA، بلکه رشتهای از چندین DNA درهمتنیده را نشان میدهند؛ چراکه در غیراینصورت انرژی الکترونهای ارسالی، برای تخریب نردبان DNA و بر هم زدن صحنهْ کفایت میکرد. اما دیفابریو اعتقاد دارد که به کمک تجهیزات حساستر و الکترونهای کمانرژیتر میشود عکسهایی از یک رشتهی منفردِ این مولکول را هم تهیه کرد.
مولکولهای «دَزوکسی ریبونوکلوئیک اسید»، یا به اختصار DNA، حامل دستورالعمل رشد و کارکرد کل موجودات زندهاند. ابتکار دیفابریزیو دانشمندان را قادر میکند که به فعل و انفعالات مابین این مولکول و بعضی از دیگر اجزای بنیادین حیات، همچون مولکولهای RNA (ریبونوکلوئیک اسید)، مستقیماً بنگرند. گزارشی از نتیجه تحقیقات دیفابریزیو در نشریه علمی NanoLetters منتشر شده است.


دانشجویان فیزیک و فیزیکدان های دانشگاه صنعتی اصفهان هستیم.